Synchronizować półkule czy coś więcej?

Kolejny popularny slogan dotyczący szybkiej nauki to: „Trzeba przestać myśleć tylko lewą półkulą – należy używać obu półkul i synchronizować ich pracę.” Cóż, cel jest szczytny, ale założenia są zupełnie bez sensu. Chociaż z lekcji logiki na pewno pamiętacie, że jeżeli z fałszywych założeń wyciągamy prawidłowe wnioski, to cała implikacja jest prawdziwa, to jednak uważam, że akurat w tym przypadku wiara w fałszywe założenia jest szkodliwa.

Aby przybliżyć trochę, o co chodzi z aktywnością półkul mózgowych poniżej przedstawiam obraz z PET (pozytronowej tomografii emisyjnej), Źródło: thebrain.mcgill.ca. Obszary najjaśniejsze (żółte, czerwone) to miejsca największej aktywności mózgu.

Obraz PET - aktywność półkul mózgowych

 

Jak widać, zarówno podczas słuchania języka mówionego, jak i muzyki, aktywne są obie półkule, chociaż rzeczywiście w przypadku języka mówionego bardziej uaktywniają się ośrodki w lewej półkuli, a w przypadku muzyki w prawej.

Uogólniając, jakąkolwiek czynność umysłową człowiek wykonuje, nie jest tak, że uaktywnia się tylko jedna półkula mózgowa. Zawsze pracują obie, chociaż nie obie równie ciężko. Prawdą natomiast jest, że w przypadku czynności matematyczno-logicznych i językowych bardziej uaktywnia się lewa pólkula, a podczas np słuchania muzyki czy rysowania, półkula prawa. Prawdą jest też, że w większości tradycyjnych szkół preferuje się nauczanie, które faworyzuje bardziej pracę lewej niż prawej półkuli. Zatem postulat uaktywnienia półkuli prawej jest słuszny. Pewnie również zauważyłeś, jak bardzo dobrze pamiętasz piosenki w języku obcym lub wierszyki? To bardzo dobry przykład korzyści synchronizacji obu półkul.

Istnieje również wielokrotnie powtarzany slogan, że prawa pólkula jest bardziej odpowiedzialna za emocje, a lewa za logikę i trzeźwe myślenie. To błędne wyobrażenie. Emocje powstają zarówno w prawej jak i w lewej półkuli, z tą różnicą, że półkula prawa jest raczej siedliskiem smutku, melancholii, podczas gdy lewa wytwarza pozytywne emocje.

Natomiast znowu hasło „synchronizacja półkul” i powiązana z tym obietnica super nauki jest bardzo daleko idącym uproszczeniem. Mózg nie składa się tylko z kory mózgowej (neocortex), którą podzielić można na prawą i lewą pólkulę. To również pozostałe części, tworzące układ limbiczny czy rdzeń przedłużony. Szczególnie układ limbiczny pełni ważną rolę w procesach uczenia się. Bardziej szczegółowo napisałam o budowie mózgu w oddzielnym artykule.  Dużą rolę w zapamiętywaniu odgrywa hipokamp, który jest odpowiedzialny za przekazywanie informacji z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. Wszystkie części mózgu, które przekazują informacje z narządów zmysłów (np. wzgórze) do półkul są ogromnie ważne w uczeniu się. Ogólnie ujmując: im większą ilościa kanałów impulsy napływają do kory mózgowej i im bardziej są one wzmocnione przez np. pozytywne emocje lub wrażenia zmysłowe, tym większe prawdopodobieństwo ich zapamiętania „na zawsze”.

Co z tego wynika? W procesie nauki angażuj cały mózg: prawą, lewą półkulę, układ limbiczny, wiele zmysłów. Oczywiście, nie namawiam Cię, abyś nagle stał się człowiekiem orkiestrą, śpiewał, tańczył, recytował wiersze i wykonywał całe mnóstwo innych czynności na raz. Pamiętaj, aby wysiłek był współmierny do korzyści, skup się na celu.

I, jak zwykle, napisz mi o swoich spostrzeżeniach.

Martyna 

Komentarze

Dodaj nowy Szukaj

Mariusz   |02-01-2008 12:40:39 Witam, Z zawodu jestem informatykiem (programistą) i zaobserwowałem pewne "zjawisko", a mianowićie jeśli muszę przeanalizować jakiś problem, albo skupić się na napisaniu jakiegoś kodu programu to częso słucham muzyki przez słuchawki. W zasadzie to nawet się w nią nie wsłuchuję, po prostu leci sobie ona jakby w tle, ale ja w tym czasie jestem bardzo (bardziej niż normalnie) skupiony na tym co robię. Podobne zjawisko zauważyłem też u innych kolegów, więc nie jest to jakiś odosobniony przypadek. Odpowiedz

Asia   |16-04-2008 15:18:00 Mam to samo. Kiedy uczę się słuchając muzyki, znacznie mi to ułatwia koncentrację. Natomiast całkowita cisza kompletnie mnie rozprasza. Czytałam gdzieś kiedyś, że umysł cały czas analizuje tysiące informacji w tym samym czasie, nawet jeśli my nie jesteśmy tego świadomi. Czyli przykładowo w czasie słuchania muzyki bardziej pracuje półkula prawa a jeśli dodamy też naukę, zwiększa się aktywność lewej dzięki czemu obie pracują i łatwiej jest się skupić. To taka moja teoria :) Odpowiedz

Martyna   |29-06-2008 17:32:01 Ja mam tak samo. Uczę się słuchajc muzyki. Nawet nie wsłuchuję się w słowa, radio po prostu gra. Natomiast taka cisza mnie rozprasza i nie mogę się skupić co bardzo dziwi moją mamę "jak się można uczyć przy muzyce?" :D Odpowiedz

tyfo   |25-07-2008 01:44:41 ja gdzieś się spotkałem z takim twierdzeniem że u kobiet ośrodki emocjonalne znajdują sie w obydwu półkulach mózgowych natomiast u mężczyzn w prawej półkuli. A co do twierdzenia że raczej lewa odpowiada za pozytywne a prawa za negatywne to też się nie zgodzę, obydwie półkule posiadają ośrodki pozytywnych emocji skoro prawa odpowiada za przyjemność jaką jest np seks. Odpowiedz

alejakto   |14-02-2009 20:14:49 mnie muzyka rozprasza, najbardziej się koncentruje w ciszy... przynajmniej tak mi się wydaje ;] Odpowiedz

Napisz komentarz
Nick:
E-mail:	nie powiadamiajpowiadom
Tytuł:
	Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.